تا به حال اینگونه در مورد خدا نخوانده اید
پنجشنبه 12 بهمن 1391 :: نویسنده : صادق ابراهیمی

     بچه ، سال های اولی که به دنیا می آید، بیشتر ژن های پدریش بیان میشوند، تا بیشتر شبیه پدرش شود. چرا؟ هدف چیست؟ تا پدرش اطمینان پیدا کند که این بچه، فرزند خود اوست و حاضر شود برایش هزینه کند (ولی سال های بعد، کم کم ژن های پدری و مادری به یک اندازه بیان میشوند).

     جان کارترایت که این مطلب را در کتاب ((تکامل و رفتار انسان)) نوشته، بعدش تعجب خود را ابراز می کند که تا این حد هم انتظار هوش داشتن از ژن ها بعید به نظر میرسد. من هم خیلی تعجب کردم. چرا تعجب می کنیم؟ فکر می کنم چون فاصله ی عمل تا هدف زیاد است.

 

آیا رابطه ی عمل با هدف، یک رابطه ی منفصل است؟ یعنی اکنون که عمل انجام
می شود، هیچ نتیجه ای دیده نمی شود؟ آیا هنگام عمل، هیچ حضوری از هدف حس نمی شود؟
پس جهت چگونه تعیین می شود؟ همه ی جهت ها علی السویه اند؟! مثالی دیگر می زنم. عمل:
((فعالیت جنسی))، هدف: ((تداوم نسل))، هنگام عمل چه حضوری از هدف داریم؟ ((لذت))،
آن است که جهت را تعیین می کند.


هدف یک حضور مجازی دارد تا قبل از رسیدن به آن، جهت را معین کند و خبر از
حضور حقیقی بدهد ((تو مپندار که مجنون سر خود مجنون شد / از سمک تا به سماکش کشش
لیلا برد))
علامه طباطبائی. شاید به خاطر همین خدا، خودش را ((نور))
معرفی می کند، یعنی جهت ها را مشخص می کند و بدون او، هیچ سمتی ترجیح ندارد و همه
چیز معلق و سردرگم است.


گویا اهداف نیز مانند علل فاعلی زنجیره دارند تا به ارزش حقیقی برسند. می
گوییم در طی نسل ها، گردن زرافه درازتر می شود، تا راحت تر غذا بخورد، تا با طبیعت
بیشتر تطابق یابد، تا بیشتر زنده بماند تا ... ؛ در هیچ کدام از این ها نمی توانیم
بمانیم چون ارزش مستقلی ندارند ولی  بالاخره به یک چیز با ارزش مستقلی خواهیم رسید
چون گردن زرافه، واقعا درازتر می شود. این زنجیره را باید تا آنجا ادامه داد
که دیگر در ذهن ما ((چرا؟)) نیاید و احتیاج به هدف بعدی حس نشود.


ابتدا این زنجیره شکل گرفته، بعد دنیا شکل
گرفته.همانطور که در زنجیره ی علل فاعلی می گفتیم: ((باید به علتی برسیم که
احتیاجیبه علت قبلی نداشته باشد.)) در زنجیره ی علل غایی هم باید به هدفی
برسیم که احتیاجیبه هدف بعدی نداشته باشد ((و الیه ترجع الامور))؛ و
چون او بی نیاز است و اهداف قبلی نیازمند، پس این هدف نهایی ازلی بوده و قبل از
دیگر اهداف؛ هدف نهایی، قبل از دیگر اهداف بوده. باید یک فکری به حال این
((قبل)) و ((بعد))و تعریفشان کرد. او ((مبدی و معید)) است؛
این دو مخالف هم نیستند. ((مبعد و معید)) نیست؛ ((دور کننده و نزدیک کننده)) نیست،
((آغاز کننده و بازگرداننده))است. به خاطر همین است که می گویم باید یک فکری به حال
تعریف ((قبل)) و ((بعد)) در زنجیره ی علل فاعلی و غایی کرد زیرا همیشه این تصور را
در ذهن می آورد که ابتدا دور می شویم و سپس نزدیک. نمی گوید: ((انا من الله و انا
الیه راجعون)) بلکه ((انا لله و انا اله راجعون)). حلقه ی بسته درست نمی
کند؛ زنجیره ی علل فاعلی زنجیره ی دور شدن نیست، زنجیره ی ایجاد است و
زنجیره ی علل غایی، زنجیره ی نزدیک شدن نیست، زنجیره ی تعالی است ((قال
ربنا الذی اعطی کل شیء خلقه ثم هدی))
طه، 50.


هر چیزی را آفرید با جایگاه شایسته اش: ((فمستقر و مستودع))؛
خورشید هم در حرکت است تا سرآمدی مشخص که در آن ساکن می شود؛ حرکت می کند تا به
جایی برسد که شایسته ی اوست ((و الشمس تجری لمستقرلها ذلک تقدیر العزیز
العلیم)).
برای هرچیز، جایگاه شایسته ای قرار داد تا بسویش حرکت کند؛ جایگاه
شایسته ی انسان را خودش قرار داد پس: ((انا لله و انا الیه راجعون)) و تا
زمانی که به به او نرسد، آرام و قرار نگیرد ((یا ایها الانسان انک
کادح ال ربک کدحا فملاقیه)).
از حسین بن منصور پرسیدند: ((مرید کیست؟)) گفت:
((کسی که اولین هدف و مقصودش خداوند متعال باشد و تا به او نرسید، آرام نگیرد و به
چیزی غیر او نپردازد))
کتاب ((اخبار حلاج))؛ یک بیت مرتبط با این سخن را هم
حافظ گفته است: ((دست از طلب ندارم تا کام من برآید  /  یا تن رسد به جانان، یا
جان زتن برآید)).


((همه چیز را برای تو آفریدم و تو را برای خودم))
همچ چیز برای ما خلق شد، و به ما ختم می شود ((و فیک انطوی العالم الاکبر))
امام علی (ع). و ما برای خودش خلق شدیم و به او ختم می شویم.





نوع مطلب : جهان، 
برچسب ها : هدف، زنجیره ی علل غایی، کشش هدف، جاذبه ی هدف، جایگاه انسان،
لینک های مرتبط :


نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


درباره وبلاگ


مدیر وبلاگ : صادق ابراهیمی
نویسندگان
جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :

نیت کنید و اشاره فرمایید

 
 
 
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic